Langs bos en hei – Vloethemveld

De wandeling start aan Parking P2 bij het Provinciaal Opleidingscentrum voor Veiligheidsdiensten. Van daaruit wandel je richting het bos en volg je de gele route.

Al snel passeer je de speelzone en kom je op een tracé dat vroeger deel uitmaakte van een spoorlijn. Die verbinding hoorde bij het munitiedepot dat na de Eerste Wereldoorlog in Vloethemveld werd uitgebouwd. België bleef na de oorlog met grote hoeveelheden munitie achter en had nood aan afgelegen, goed bewaakbare opslagplaatsen.

In 1926 kreeg het depot een aansluiting op het spoor. Later werd dezelfde verbinding ook gebruikt in de periode van het krijgsgevangenenkamp.

Verderop bereik je de omgeving van Kamp Vloethemveld. Het Britse krijgsgevangenenkamp was in gebruik van 1944 tot 1946. In die periode passeerden volgens Natuur en Bos meer dan 100.000 krijgsgevangenen van vooral Duitse en Baltische oorsprong door de vier kampen van Vloethemveld.

Volgens de informatie die ik tijdens mijn bezoek en in lokale bronnen tegenkwam, verbleven er op het drukste moment ongeveer 62.000 gevangenen tegelijk. Onder hen bevonden zich ook duizenden Baltische militairen, waaronder ongeveer 12.000 Letse soldaten die in Duitse formaties hadden gediend.

Ook Daugavas Vanagi is met deze plaats verbonden. Die Letse organisatie ontstond in de naoorlogse periode om Letse veteranen te ondersteunen en bleef later sterk verbonden met de Letse onafhankelijkheidsgedachte.

Bijzonder is ook dat er kunstwerken van krijgsgevangenen bewaard zijn gebleven. Het eigenlijke kampterrein kan vandaag alleen met een gids worden bezocht.

De route loopt grotendeels rond het voormalige kampterrein en volgt rustige boswegen en paden. Sommige stukken deel je met fietsers, dus daar is wat extra aandacht nodig.

Een kort zijpad brengt je naar de Waterhut, een vogelobservatiehut met zicht over de grote vijver. Op weg ernaartoe kun je in de verte nog enkele gebouwen zien die herinneren aan het vroegere kamp en het militaire domein.

Daarna keer je terug naar de hoofdroute en wandel je verder richting de Heidetoren. Vanop de toren kijk je uit over het stiltegebied en de omliggende natuur. De vorm verwijst naar de wachttorens van het voormalige krijgsgevangenenkamp.

Na de periode van het krijgsgevangenenkamp kreeg Vloethemveld opnieuw een militaire functie. Vanaf de jaren 1950 werd het terrein opnieuw gebruikt voor de opslag van munitie. In het landschap zie je daarvan nog sporen terug, zoals wachthuisjes, voormalige opslagzones en verhoogde aarden wallen rond vroegere munitiegebouwen.

Die wallen, zogenaamde merlons, moesten de opslagplaatsen van elkaar afschermen bij een mogelijke ontploffing. In 1994 sloot het depot definitief en kreeg natuurherstel steeds meer ruimte.

Vandaag wandel je door een gebied met bos, heide, schrale graslanden en voedselarme waterpartijen. Juist omdat de militaire resten nog op verschillende plaatsen zichtbaar zijn, blijft die geschiedenis onderweg aanwezig zonder dat ze de hele wandeling overneemt.