Heuvelpad

De officiële route start achter de Sint-Laurentiuskerk, maar ik begon deze keer aan de Vredesmolen. Dat vond ik een mooie plaats om te vertrekken, zeker omdat je vanaf deze hoogte ver over de omgeving kunt kijken.

Op deze plaats stond vanaf 1766 een houten oliemolen. In 1791 werd hij ook als graanmolen ingericht en in 1879 vervangen door een stenen stellingmolen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog gebruikten de Duitsers de molen als observatiepost. Door zijn ligging op ongeveer 43 meter boven de zeespiegel hadden ze hier een uitstekend zicht op de omgeving.

In 1917 brandde de molen uit, vermoedelijk door een ongeval. De hoogte bleef militair belangrijk en op 29 september 1918 werd de positie, als een van de laatste Duitse bolwerken in Klerken, door Belgische troepen heroverd. Daarbij raakte de molen opnieuw zwaar beschadigd.

Vandaag wordt de geconsolideerde ruïne bewaard als Vredesmolen. Vanaf de site blijft het uitzicht een van de sterkste punten van deze wandeling.

Vanaf de molen loopt het Heuvelpad over landelijke wegen en enkele onverharde paden richting het centrum van Klerken. Omdat het dorp ongeveer dertig meter hoger ligt dan de omliggende dorpen, krijg je onderweg geregeld brede vergezichten over de streek.

De route passeert ook verschillende beelden van Henri Covemaeker. Deze Klerkense kunstenaar en dichter maakte beelden rond oude ambachten en het dagelijkse dorpsleven. Langs het Heuvelpad kom je onder meer werken als De Zaaier, De Smid, De Kantwerkster en De Seizoenarbeider tegen.

Ze geven de wandeling een ander soort erfgoed dan de oorlogsgeschiedenis die zo vaak met de Westhoek wordt verbonden. Hier gaat het ook over het gewone leven en de mensen die het dorp mee vormgaven.

Langs het Guido Bilckepad staat een van de bekendste bomen van Klerken: de Bruine Kriekpeer. De boom werd in de jaren 1920 geplant en werd in 2022 verkozen tot Boom van het Jaar. Het is dus geen kersenboom, zoals ik eerst dacht, maar een oude perenboom van een ras dat vroeger sterk met Klerken verbonden was.

De bruine kriekpeer speelde een rol in de lokale Perelaarommegang, waarbij inwoners hun peren verkochten tijdens de kermis. Vandaag is de boom een levend stukje dorpsgeschiedenis en een van de opvallendste stops langs het Heuvelpad.

Niet ver daarvandaan ligt het Willy Coppensplein. Coppens was de Belgische gevechtspiloot met de meeste overwinningen tijdens de Eerste Wereldoorlog en specialiseerde zich in het aanvallen van Duitse observatieballonnen. Hij vloog onder meer met een blauw geschilderde Hanriot HD.1 en kreeg de bijnaam 'Blauwe Duivel'. Later kreeg hij toestemming om 'de Houthulst' aan zijn naam toe te voegen.

Op het plein herinnert een gedenksteen uit 1967 aan hem.

De route komt vervolgens bij de Sint-Laurentiuskerk, het officiële startpunt van het Heuvelpad. De oorspronkelijke kerk werd tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig verwoest. De huidige kerk werd in de jaren 1920 heropgebouwd en in 1930 ingewijd.

Achter de kerk ligt de gemeentelijke begraafplaats op de hooggelegen Klerkenkouter. Dit is opnieuw een mooi uitzichtpunt. Een oriëntatietafel helpt om de plaatsen en heuvels in de verte te herkennen.

Daarna trekt de wandeling opnieuw de velden in. Verharde en onverharde stukken wisselen elkaar af tot je uiteindelijk weer richting de Vredesmolen loopt. Bij helder weer is dat een mooie plaats om de wandeling af te sluiten met nog één keer het uitzicht over het golvende landschap.