Heksen wandelroute

Beselare staat al generaties bekend als heksendorp. Veel van de plaatselijke verhalen spelen zich af in de 17de eeuw en werden later opgeschreven door volksschrijvers en heemkundigen, onder wie Edward Vermeulen, beter bekend als Warden Oom. Zo bleven figuren als Sefa Bubbels, Tanneken Vanhulle, Dokke van d’Heulebeke en Calle Bletters deel uitmaken van de lokale folklore.

De wandeling start op het Marktplein, vlak bij de kerk. Met het Heksenmonument en de Heksenwaag kom je meteen in het thema terecht. Achter de kerk ligt ook de Magische Kruidentuin, een kleine tuin met kruiden, symbolen en verwijzingen naar de oude verhalen.

Het eerste deel loopt nog door de bebouwde kom. Hier en daar verschijnen kleine heksenfiguren en andere verwijzingen, maar zodra je het centrum verlaat krijgt het landschap een veel grotere rol.

Buiten Beselare opent de route zich naar het glooiende landschap rond De Reutel. De lange rechte wegen en dreven herinneren aan het vroegere kasteeldomein van Beselare.

Rond het kasteel ontstond in de 17de en 18de eeuw een geometrisch netwerk van dreven. Een deel daarvan is vandaag nog herkenbaar in het wegenpatroon. Een lange as verbond de omgeving van De Reutel rechtstreeks met het domein.

Het kasteel zelf verdween geleidelijk aan het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw. Tegen 1813 werden vooral nog de overgebleven resten afgebeeld. Wat daarna nog van het domein overeind stond, ging tijdens de Eerste Wereldoorlog verloren.

Vandaag is het landschap veel opener, maar de lange rechte lijnen verraden nog altijd hoe sterk het vroegere kasteeldomein deze omgeving bepaalde.

Rond het Slangenmeers komen de heksenverhalen opnieuw volop naar voren. Volgens de lokale overlevering verzamelden heksen zich hier ’s nachts om te dansen en te zingen.

Een van de bekendste figuren is Tanneken Vanhulle. In de verhalen was zij een welgestelde toveresse die bij het Slangenmeers woonde. Nadat bij haar een doosje met slangenzalf zou zijn gevonden en later een grote slang in de omgeving werd gezien, ontstond het verhaal dat Tanneken zichzelf in een slang kon veranderen.

Andere vertellingen spreken over nachtmerries, insectenplagen en vreemde gebeurtenissen rond haar huis.

Ook Dokke van d’Heulebeke kreeg in de folklore een duistere reputatie. Volgens de legende woonde ze bij de Mispelaarbeek en kon ze de toekomst voorspellen. Na haar dood deden verhalen de ronde over een verbond met de duivel.

Zoals bij de andere Beselaarse heksen gaat het om volksverhalen die generaties lang werden doorverteld, niet om gebeurtenissen die historisch als feit kunnen worden bewezen.

De landelijke paden voeren verder door een landschap dat tijdens de Eerste Wereldoorlog opnieuw een heel andere rol kreeg.

Vanaf 1916 bouwden Duitse troepen in deze streek een uitgebreid netwerk van spoor- en smalspoorlijnen om materiaal naar het front te brengen. Bij Pionierpark In De Ster lag een grote opslagplaats. Voorraden kwamen vooral per spoor vanuit Roeselare en Menen en werden van hieruit verder verdeeld naar de Duitse stellingen. Tijdens het Britse offensief van 1917 viel die activiteit grotendeels stil.

Verderop kom je in de omgeving van Navegheer. Deze oude heerlijkheid werd later bekend als het Schaapsgoed en vormde eeuwenlang een afzonderlijk domein binnen Beselare.

Hier hoort ook het verhaal van Calle Bletters thuis. Zij was volgens de overlevering de dochter van een paardensmid en gebruikte haar toverkunsten vooral op paarden. Nadat ze waren beslagen, zou ze met haar linkerhand over hun rug hebben gestreken terwijl ze spreuken uit een groot perkamenten toverboek fluisterde.

De paarden zouden daarna moeilijk te beheersen zijn geweest, waardoor de smidse bekend kwam te staan als de ‘betoverde smesse’. Kort voor haar dood in 1747 zou Calle haar toverboek in het vuur hebben gegooid.

Via open velden en enkele onverharde paden keert de route uiteindelijk terug naar Beselare. Vooral in dit tweede deel krijg je mooie uitzichten over het glooiende landschap.