Praetbos ommetje

De officiële wandeling vertrekt aan de Duitse militaire begraafplaats van Vladslo, al begon ik zelf iets verderop. Niet veel later kom je langs de Praetboshoeve, een plaats die vandaag opvallend rustig oogt maar tijdens de Eerste Wereldoorlog deel uitmaakte van een veel groter militair landschap.

Net achter de Duitse derde linie werd in en rond het Praetbos een Ruhelager ingericht: een rustkamp waar soldaten tijdelijk weg waren van het front. De gebouwen van de hoeve werden door en voor Duitse eenheden opgetrokken en dienden als ontspanningsruimte, met onder meer een cinema, een casino en een kapel.

Ook opgeëiste burgers uit omliggende dorpen werkten aan de uitbouw van het kamp. Ze hielpen bij het bouwen van barakken, het aanleggen van wegen en het herstellen van loopgraven, terwijl ze zelf in een afzonderlijk bewaakt kamp verbleven. Oude luchtfoto’s en kaarten tonen hoe dicht het bos toen gevuld was met militaire infrastructuur. Van die drukte merk je vandaag bijna niets meer.

Na de hoeve volg je nog even de Houtlandstraat voordat een pad opnieuw het bos induikt. Het Praetbos is een gemengd bos waarin vooral lork en zomereik opvallen. De route loopt grotendeels over onverharde paden en passeert onder meer een kleine poel.

Tussen de bomen verschijnt vervolgens een gebogen Duitse gedenkmuur. Volgens de officiële routebeschrijving werd ze in 1916 opgericht voor het Lehr Infanterie Regiment. De eenheid had zware verliezen geleden aan de Somme en verbleef daarna een tijd aan het IJzerfront, voor ze eind augustus 1916 naar het Oostfront vertrok.

Vlak achter de muur staat een kleine betonnen constructie. In het bos bevinden zich nog meerdere van zulke militaire resten. Hun exacte functie is niet altijd met zekerheid te bepalen, maar samen maken ze duidelijk dat dit tijdens de oorlog veel meer was dan zomaar een bos achter de linies.

Het laatste deel van de wandeling brengt je terug naar de Duitse militaire begraafplaats van Vladslo. Meer dan 25.000 Duitse militairen uit de Eerste Wereldoorlog rusten hier onder donkere natuurstenen grafplaten, verscholen aan de rand van het bos.

Achteraan staan de beelden die deze plaats wereldberoemd maakten: Het Treurend Ouderpaar van Käthe Kollwitz. Ze maakte het werk ter nagedachtenis van haar zoon Peter, die op 23 oktober 1914 sneuvelde. Kollwitz werkte jarenlang aan de beelden, die in 1932 voor het eerst werden geplaatst bij zijn toenmalige graf op de begraafplaats Roggeveld in Esen.

Toen de Duitse begraafplaatsen in de jaren 1950 werden gecentraliseerd, werden Peter en de beelden naar Vladslo overgebracht. Zijn graf ligt recht voor de treurende vader, bij steen 3/29. Na de kleine militaire resten in het bos voelt dit stille einde van de wandeling des te sterker aan.