Étangs des Weppes

Vanaf de kerk wandel je richting Parc de l’Abbiette, een rustige groene zone met water, banken en wandelpaden. In de velden ernaast staat een Duitse bunker die jarenlang met Adolf Hitler in verband werd gebracht.

Ook ik nam die uitleg aanvankelijk over, maar verder onderzoek wees uit dat dit verhaal niet klopt. De bunker van l’Abbiette is een zogenoemde Müller-casemate die uit 1917 dateert. Hitler diende in deze sector eerder in de oorlog, waardoor dit onmogelijk de bunker kan zijn geweest die hij tijdens zijn frontdienst gebruikte.

Hitler keerde in juni 1940 wel naar de omgeving van Fromelles terug en liet zich bij verschillende plaatsen uit zijn oorlogsjaren fotograferen. Een aantal van die beelden werd later verkeerd aan bestaande bunkers gekoppeld. Voor mij is dit net een goed voorbeeld van waarom het belangrijk is om historische verhalen telkens opnieuw te controleren.

Na het park verlaat je Fromelles via rustige landelijke wegen. Verharde stukken worden afgewisseld met onverharde paden tussen akkers, weiden en private visvijvers.

De streek voelt hier opvallend stil aan. Op verschillende plaatsen liggen private bospercelen en jachtterreinen. Tijdens het seizoen kun je in de verte schoten horen. Met een hond blijf je daarom best op de openbare paden en hou je hem aan de leiband.

Onderweg duiken opnieuw verschillende Duitse betonnen schuilplaatsen op. Ze zijn restanten van een verdedigingslandschap dat tijdens de oorlog veel dichter bebouwd was met loopgraven, prikkeldraad en bunkers dan je vandaag nog zou vermoeden.

Uiteindelijk bereik je Aubers. In en rond het centrum zijn enkele winkels en adressen voor eten en drinken. Niet veel verder liggen de Étangs Louis Castelein, een aangename plaats om even te stoppen.

De Étangs Louis Castelein vormen voor mij een van de aangenaamste stops van de wandeling. Rond het water staan banken en picknickmogelijkheden en er is ook een speelzone. Bij het recreatiegedeelte is bovendien een openbaar toilet beschikbaar.

Vanaf de vijvers gaat de route opnieuw het open landschap in. Hier wordt het rustiger en wandel je tussen velden die in 1915 en 1916 deel uitmaakten van een sterk uitgebouwde Duitse frontzone.

Vandaag blijft daar bovengronds slechts een fractie van over. Toch zie je op verschillende plaatsen nog bunkers en kleine sporen van de oorlog. Juist omdat het landschap opnieuw zo alledaags en vredig is geworden, is het soms moeilijk voor te stellen hoe zwaar hier gevochten werd.

Op de terugweg naar Fromelles wandel je door het gebied waar op 19 en 20 juli 1916 de Slag bij Fromelles werd uitgevochten. De aanval van de 5th Australian Division en de Britse 61st Division was bedoeld als afleidingsaanval tijdens het Somme-offensief, maar liep vast op de sterk voorbereide Duitse verdediging.

In minder dan een etmaal leden de Australiërs 5.533 verliezen en de Britten ongeveer 1.500. Het landschap was toen doorsneden met loopgraven, prikkeldraad en betonnen versterkingen. Vandaag zijn vooral enkele bunkers, begraafplaatsen en memorials nog zichtbaar.

Dicht bij de route liggen onder meer Australian Memorial Park en V.C. Corner Australian Cemetery. Wie meer achtergrond wil, kan na de wandeling ook het Musée de la Bataille de Fromelles bezoeken. Het museum vertelt niet alleen over de slag zelf, maar ook over de ontdekking van de massagraven bij Pheasant Wood en de identificatie van de gevonden soldaten.