Tilleul du Joncquoy

Vanaf de Étangs Louis Castelein wandel je eerst richting het centrum van Aubers en de kerk. Het eerste deel loopt nog door rustige woonstraten, maar de bebouwing maakt al snel plaats voor velden, hagen en kleine stukken bos.

De omgeving voelt landelijk en stil aan. Op verschillende plaatsen kijk je ver over het open landschap van de Weppes. In de bossen rond Aubers wordt ook gejaagd, dus met een hond blijf je best op de paden en hou je hem aan de leiband.

Na een tijdje volgt de route een onverhard pad langs de rivier de Layes. Dit vond ik een van de aangenaamste stukken van de wandeling. Aan het einde van het pad staat nog een Duitse betonnen schuilplaats uit de Eerste Wereldoorlog, een van de vele militaire resten die in deze streek tussen boerderijen en velden zijn blijven staan.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag Aubers in een sterk uitgebouwde Duitse verdedigingszone. Nadat het front eind 1914 stabiliseerde, werden Aubers, Fromelles en een groot deel van de Weppes versterkt met loopgraven, betonnen schuilplaatsen en andere verdedigingswerken.

Hoe uitgebreid die versterking was, blijkt uit een document uit 1931 waarin sprake is van ongeveer 6.000 geruimde blockhouses in de belangrijkste voormalige frontzones van het departement Nord, waaronder de omgeving van Cambrai en de Weppes. Dat cijfer slaat dus niet alleen op Aubers, maar het maakt wel duidelijk hoeveel beton na de oorlog in dit landschap achterbleef.

Niet alle bunkers werden verwijderd. Sommige bleven simpelweg in de velden staan en kregen later een nieuwe functie als opslagruimte of schuilplaats. Daardoor kom je tijdens deze wandeling nog altijd militaire resten tegen zonder dat het landschap als een klassiek slagveld aanvoelt.

Na opnieuw enkele landelijke wegen en bosstroken klimt de route geleidelijk naar het hogere deel van Aubers. Boven krijg je brede uitzichten over de omliggende velden en dorpen. Net dat hoogteverschil maakte de rug van Aubers tijdens de Eerste Wereldoorlog militair belangrijk.

Een smal pad brengt je vervolgens bij de Tilleul du Joncquoy. Volgens de lokale traditie werd deze lindeboom rond 1490 geplant. Zeker is dat hij al op een kaart uit 1609 voorkomt. Hij overleefde onder meer de verwoesting van Aubers tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide uit tot een van de bekendste levende monumenten van de streek.

De boom is niet uitzonderlijk hoog, maar zijn dikke, grillige stam maakt meteen indruk. Aan de voet staat een bank, waardoor dit een ideale plaats is om even te stoppen. Na verschillende gewone landelijke stukken vond ik dit zonder twijfel het mooiste en meest bijzondere punt van de route.

Op de terugweg richting Aubers passeer je het Battle Site Garden in de rue des Sablonnières. De site werd in 2015 ingericht voor de honderdste verjaardag van de Slag bij Aubers Ridge van 9 mei 1915.

Die Britse aanval moest Duitse troepen binden terwijl het Franse leger verder zuidwaarts in Artois aanviel. Het voorbereidende bombardement slaagde er onvoldoende in om het prikkeldraad en de versterkte Duitse posities uit te schakelen. De aanvallende troepen kwamen daardoor vrijwel onmiddellijk onder zwaar machinegeweervuur terecht. Meer dan 11.000 Britse en Indiase militairen werden die dag gedood, gewond of vermist.

Het Battle Site Garden vertelt het verhaal aan de hand van informatiepanelen en gedenktekens. De plaats heeft ook een bijzondere band met het Engelse Wadhurst: 25 mannen uit dat dorp sneuvelden tijdens de aanval van 9 mei 1915. Hun verhaal vormde later mee de basis voor de jumelage tussen Wadhurst en Aubers.

Vanaf hier is het niet ver meer naar de Étangs Louis Castelein, waar de wandeling opnieuw eindigt aan het water.