Château Dalle-Dumont

Het neoklassieke château werd vanaf 1910 gebouwd voor de familie Derville. Enkele jaren later brak de Eerste Wereldoorlog uit en kwam Wervicq-Sud in Duits bezet gebied te liggen. Het gebouw werd door het Duitse leger gevorderd en ingericht als Feldlazarett nr. 9.

Gewonde Duitse militairen werden hier verzorgd. Wie aan de verwondingen overleed, werd begraven op een tijdelijke begraafplaats bij het château.

Ook enkele bekende namen zijn met deze periode verbonden. De Duitse expressionistische kunstenaar Max Beckmann werkte hier tijdens de oorlog als ziekenverzorger. Ook Adolf Hitler kreeg hier in oktober 1918 eerste zorgen nadat hij tijdens een gasaanval gewond was geraakt. Later werd hij overgebracht naar een militair hospitaal in Pasewalk, in het noordoosten van Duitsland.

Achter het château staat een achttiende-eeuwse Vlaamse hoeve waarin het Musée des Petits Métiers de la Ferme is ondergebracht.

Met oude werktuigen, landbouwmateriaal en ingerichte ruimtes vertelt het museum over het vroegere plattelandsleven en de beroepen die met landbouw verbonden waren. Tijdens mijn bezoek was het museum gesloten, maar rond de hoeve waren ook verschillende oude landbouwwerktuigen te zien.

Wie het museum wil bezoeken, controleert best vooraf de actuele openingsuren.

Vanaf de hoeve lopen de paden verder het bos in. Dat was voor mij het interessantste deel van de wandeling.

Eenmaal tussen de bomen kwam ik bijna niemand meer tegen. Het is er rustig, maar tegelijk liggen hier nog opvallend veel sporen van het militaire verleden.

Verspreid over het domein zijn vier Duitse betonnen constructies uit de Eerste Wereldoorlog bewaard gebleven. Daaronder bevinden zich voormalige mitrailleurstellingen en een grotere L-vormige bunker, vermoedelijk gebruikt als artilleriestelling. Mogelijk eindigde hier ook een smalspoor dat door het Duitse leger door het park was aangelegd.

Niet alle resten liggen meteen in het zicht. Sommige duiken pas tussen de bomen op wanneer je wat aandachtiger rondkijkt. Dat maakt dit gedeelte net interessant: het voelt niet als een aangelegde erfgoedsite, maar als een bos waarin delen van het oorlogsverleden zijn blijven liggen.

Dieper in het bos staat het monument waarvoor ik oorspronkelijk naar Château Dalle-Dumont was gekomen.

De bijna tien meter hoge stenen toren werd ontworpen door de Duitse architect Wilhelm Kreis en tijdens de Eerste Wereldoorlog gebouwd ter nagedachtenis aan Duitse militairen die in 1914 en 1915 waren gesneuveld. Het monument werd op kerstdag 1915 ingehuldigd. Alleen al de stenen koepel weegt ongeveer negen ton.

Na de oorlog werd de Duitse begraafplaats bij het château verplaatst naar een nieuwe locatie lager op de helling, maar het monument bleef in het bos staan.

Toen de toren door de hellende ondergrond begon weg te zakken, werd de constructie in 1983 en 1984 afgebroken en steen voor steen opnieuw opgebouwd door Duitse militairen, met hulp van het Franse leger.