Knooppuntwandeling Couthof en De Lovie

Ik vertrek aan de kleine parking bij de Gapaardstraat. Op deze plaats stond vroeger de eeuwenoude herberg In de Gapaard. Die verdween aan het begin van de 20ste eeuw en werd vervangen door café ’t Couthof, dat in 2002 op zijn beurt plaatsmaakte voor het afgescheiden fietspad.

Via de Gapaardstraat wandel je naar het Couthofbos, het oudste bos van de streek en een deel van de Sixtusbossen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag hier een oefenterrein van de 177th Tunnelling Company. De Britse tunnelgravers hadden vanaf 1915 hun hoofdkwartier bij Couthof en gebruikten de omgeving onder meer voor opleidingen in ondergrondse oorlogsvoering. In 1916 werd hier een experimentele mijnschacht aangelegd en tot ontploffing gebracht. Er kwamen ook ondergrondse luistergalerijen waar militairen leerden om graafactiviteiten onder de grond op te sporen.

Daarna wordt de wandeling groener. Smalle paden lopen tussen oude dreven en grote bomen. Een van de opvallendste bewoners is een zomereik die rond 1795 werd geplant. Met een stamomtrek van ongeveer vijf meter wordt hij beschouwd als wellicht de oudste boom van de Westhoek. Niet ver daarvandaan ligt ook een oude motte, een omwalde aarden heuvel die herinnert aan een veel vroegere fase van het domein.

Door bos en open velden wandel je verder naar de Galge. Ondanks de naam heeft dit neogotische bakstenen bouwwerk niets met executies te maken. Het stond als herkenningspunt in een doolhof dat in de 19de eeuw door baron Jules Joseph Thimothee Mazeman in het landschap werd aangelegd.

Even later steek je de Couthoflaan over. Ook die weg vertelt een ouder verhaal: al in 1679 werd hier op bevel van Lodewijk XIV een verharde verbinding tussen Waasten en Duinkerke aangelegd. Langs de weg ligt het domein Couthof. De heerlijkheid werd al in 1350 vermeld en het huidige kasteel werd in 1763 door Jean François de Sales de Mazeman als zomerverblijf gebouwd. In de 19de eeuw kreeg het park verder vorm met vijvers, paviljoenen en andere parkarchitectuur.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog veranderde het karakter van het domein volledig. Achter het kasteel werd het Elisabeth Hospitaal Couthove ingericht, waar Belgische burgers en militairen werden verzorgd. Van de grote hospitaalsite bleef één houten barak bewaard langs de Canadaweg. In de omliggende omgeving waren daarnaast Britse militairen gelegerd. Wie ook het kasteelpark wil bezoeken, controleert best vooraf de actuele toegangsmogelijkheden.

Via de Canadaweg gaat de route verder langs kleine kapelletjes richting De Lovie. De zogenaamde Chinese Poort vormt hier een opvallende toegang tot het domein. Ze stond oorspronkelijk bij een hospitaalsite in Houtem, waar tijdens de Eerste Wereldoorlog vooral burgers uit het onbezette deel van België werden verzorgd. De site werd na de oorlog verder gebruikt en groeide uit tot een sanatorium voor tuberculosepatiënten. Toen het sanatorium in 1930 naar De Lovie verhuisde, kwamen ook de toegangspoort en één houten barak mee naar Proven.

Daarachter opent het landschap zich rond Kasteel De Lovie. Het kasteel werd in 1856 gebouwd als zomerverblijf en ligt in een park met grasvelden, vijvers, bosgedeelten, een prieel, kapellen en een Lourdesgrot. Het is een heel ander landschap dan het Couthofbos, maar opnieuw eentje waarin natuur en geschiedenis dicht bij elkaar liggen.

Ook tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde De Lovie een rol. Het domein werd gebruikt als hoofdkwartier door verschillende Britse eenheden. Door het platte dak en het open landschap errond was het kasteel bovendien geschikt als observatiepunt.

De terugweg loopt via de Rode Dreef, een lange groene as die het kasteeldomein opnieuw met het omliggende landschap verbindt. Van hier wandel je geleidelijk terug richting Couthof en de startplaats.

Vlak voor het einde wacht nog één heel ander oorlogsverhaal. Aan de Provenseweg staat een gedenkteken voor Flight Sergeant Stacey Jones van 122 Squadron RAF. Op 5 mei 1942 kwam hij om tijdens Operation Circus 157. Zijn Spitfire Mk V BM404 stortte neer op het huis aan de overkant van de weg.

Het is een klein monument, maar voor mij vormt het een sterk einde van deze wandeling. In amper 7,8 kilometer passeer je eeuwenoude bomen, kasteeldomeinen, sporen van ondergrondse oorlogsvoering, voormalige hospitalen en een verhaal uit de luchtoorlog van 1942, terwijl de route zelf opvallend rustig en groen blijft.