Rooie Zitapad

De wandeling start aan het Vijverpark in Langemark. De naam Rooie Zitapad verwijst naar Rooie Zita uit de Bakelandtstrips, maar onderweg ligt de nadruk vooral op het landschap en de geschiedenis van deze streek.

Via een kleine kerkwegel wandel je richting de waterbekkens van de gemeente. Aan de Steenbeek passeer je het Harry Patch Memorial. Patch vocht hier in 1917 en keerde vele jaren later terug naar dezelfde omgeving. Het monument herinnert aan de mannen van zijn bataljon die tijdens de gevechten sneuvelden.

Daarna trekt de route over verharde landbouwwegen tussen de velden. Je passeert verschillende oude buurtschappen met lokale namen, waaronder Blatezak, een lager gelegen plaats waarvan de naam volgens de plaatselijke overlevering verwijst naar bladeren die er in de herfst bleven samenwaaien.

Na het oversteken van de drukke Brugseweg verschijnt het Canadian Memorial van Sint-Juliaan, beter bekend als The Brooding Soldier of lokaal De Canadien. Het beeld herdenkt de Canadese troepen die hier tijdens de Tweede Slag bij Ieper vochten. De soldaat kijkt in de richting vanwaar op 22 april 1915 de Duitse chloorgaswolk over de geallieerde linies trok, tijdens de eerste grootschalige gasaanval op het Westelijk Front.

Verderop staat het memorial voor het 1st Battalion Hertfordshire Regiment. Op 31 juli 1917, de openingsdag van de Derde Slag bij Ieper, leed de eenheid hier bijzonder zware verliezen. Het monument staat dicht bij het verste punt dat de mannen tijdens hun aanval bereikten.

Niet veel later komt de Steenakkermolen in beeld. De oorspronkelijke molen stond tijdens de Eerste Slag bij Ieper midden in het strijdgebied en werd in oktober 1914 vernietigd. De plaats kreeg de bijnaam Dodenmolen. Naast de huidige molen liggen Hill 25 en het atelier van Jan Fieuw, waar gevonden oorlogsmateriaal wordt verwerkt in hedendaagse herdenkingskunst.

Via de verharde wegen bereik je de omgeving van de Schreiboomstraat. Hier stond vóór de Eerste Wereldoorlog een oude lindeboom waarrond verschillende verhalen en legendes groeiden. Volgens een van die verhalen bestond de boom al ten tijde van de Slag bij Westrozebeke in 1382. Andere overleveringen verbinden hem met rechtspraak of met de dood van Filips van Artevelde. De boom zelf overleefde het oorlogsgeweld niet.

Niet ver daarvandaan ligt het memorial voor Joseph Lister VC, dat met een kleine omweg kan worden bezocht. De hoofdroute gaat verder naar de oude spoorwegbedding, waar een gedenkzuil Frederick George Dancox VC herdenkt.

Dancox vocht hier op 9 oktober 1917 met het Worcestershire Regiment. Tijdens de aanval bij Poelkapelle bereikte hij onder zwaar vuur een Duitse positie en dwong de bezetting zich over te geven. Voor zijn optreden ontving hij het Victoria Cross. Hij overleefde de oorlog niet: op 30 november 1917 sneuvelde hij tijdens de gevechten bij Cambrai.

Het laatste deel van de wandeling volgt de voormalige spoorwegbedding terug richting Langemark. Deze lijn maakte ooit deel uit van de verbinding tussen Ieper en Torhout en liep verder richting Oostende. In de 19de eeuw moest ze de streek beter ontsluiten, maar het reizigers- en goederenverkeer bleef beperkter dan gehoopt.

Nadat de spoorlijn haar functie verloor, kreeg het tracé een nieuw leven als fiets- en wandelverbinding. Het rechte pad vormt een rustige afsluiter van de route en brengt je opnieuw naar het centrum van Langemark en het Vijverpark.

Daar eindigt een wandeling die vooral interessant is door de opeenvolging van verhalen en herinneringsplaatsen. Het landschap zelf blijft vrij open en landelijk, terwijl de vele monumenten duidelijk maken hoe sterk deze omgeving door de Eerste Wereldoorlog werd gevormd.