Toontjespad

Sint-Juliaan groeide rond een sterke verering van Sint-Antonius. Al in 1770 wordt hier een melaatsenhuis vermeld, waar onder meer mensen met huidziekten werden verzorgd. Veel bezoekers riepen Sint-Antonius aan in de hoop op genezing, waardoor het dorp zich ontwikkelde tot een bekend bedevaartsoord.

Aan het begin van de 20ste eeuw wilden de inwoners van Sint-Juliaan een zelfstandige parochie vormen. Dat stuitte op weerstand vanuit Langemark en Zonnebeke, maar in 1909 werden de grenzen uiteindelijk vastgelegd en werd Sint-Juliaan officieel een eigen parochie.

Die ontwikkeling werd enkele jaren later volledig onderbroken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het dorp verwoest. Vanaf 1920 keerden de eerste bewoners terug en begon de wederopbouw.

Vanuit het dorp trekt de route richting de Steenbeek. Deze kleine waterloop lag tijdens verschillende fases van de Eerste Wereldoorlog midden in het strijdgebied.

In 1914 werd in deze omgeving zwaar gevochten. Tijdens de Tweede Slag bij Ieper in april 1915 kwam Sint-Juliaan opnieuw in de frontlinie terecht na de Duitse gasaanvallen. In de zomer van 1917 vormde de Steenbeek tijdens de Derde Slag bij Ieper een natuurlijke hindernis voor de geallieerde opmars en werden ook tanks in deze sector ingezet. In september 1918 vertrokken Belgische eenheden opnieuw vanuit deze omgeving tijdens het eindoffensief.

Langs de route ligt Bridge House Cemetery. De kleine begraafplaats werd eind september 1917 aangelegd door de 59th (North Midland) Division en kreeg haar naam van een nabijgelegen boerderij bij een brug over de Steenbeek. De boerderij werd door verschillende eenheden als medische post gebruikt.

Er liggen 45 Britse militairen begraven, van wie vier niet konden worden geïdentificeerd.

Langs de Félix Nadarstraat duikt een heel ander verhaal op. De straat is genoemd naar de Franse fotograaf, schrijver en ballonvaarder Félix Nadar.

Op 26 september 1864 steeg hij met zijn enorme ballon Le Géant op vanuit de Kruidtuin in Brussel. Enkele uren later eindigde de vlucht met een noodlanding in Sint-Juliaan. Voor de opstijging in Brussel werden mobiele hekken gebruikt om het publiek op afstand te houden. In België raakte Nadars naam later verbonden met dit soort afsluitingen: de bekende nadarhekkens.

Verderop passeert de wandeling de omgeving van de steenbakkerij. In de kleiput werd in 1983 een ondergrondse Duitse schuilplaats uit de Eerste Wereldoorlog teruggevonden, op Britse kaarten aangeduid als Bremen Redoubt.

Daarna klimt een veldpad richting Hill 35. Hier kwam op 22 augustus 1917 de Britse Mark IV-tank Fray Bentos vast te zitten in de modder. De negenkoppige bemanning bleef ongeveer 72 uur in niemandsland onder vuur. Eén bemanningslid sneuvelde, terwijl de anderen tijdens de derde nacht uiteindelijk konden ontsnappen. Tijdens hun lange verblijf in de tank dronken ze onder meer water uit de radiator.

Verderop verschijnt de Steenakkermolen boven het landschap. Tijdens de Eerste Slag bij Ieper in oktober 1914 stond de molen vlak bij de frontlijn. Door zijn hogere ligging bood hij een uitstekend uitzicht over de omgeving en werd er zwaar om gevochten.

De oorspronkelijke molen werd volledig vernield. Aan de hevige gevechten rond deze plaats dankt de site haar bijnaam Dodenmolen.

Na de oorlog werd niet dezelfde molen heropgebouwd. In 1923 werd de Kruisbergmolen uit Pittem, gebouwd in 1790, naar Sint-Juliaan overgebracht als vervanger van de vernielde Steenakkermolen.

Vanaf hier loopt de route geleidelijk terug richting het dorp. De omgeving blijft open en rustig, met lange uitzichten over de velden en onderweg regelmatig kleine herinneringen aan het verleden.